Thi trượt thôi mà, có gì mà phải xoắn? Mấy hôm nay Facebook ngập trong bảng điểm đẹp như mơ. Người ta chúc mừng những đứa trẻ đỗ trường chuyên, đỗ nguyện vọng một, đỗ đại học top đầu. Điều đó chẳng có gì sai. Nhưng ở đâu đó, cũng có những đứa trẻ đang đóng cửa phòng, không dám mở Facebook, không dám gặp họ hàng, thậm chí không dám nhìn thẳng vào mắt bố mẹ. Không phải vì chúng thi trượt. Mà vì chúng thấy mình có lỗi.
Tôi đọc được một dòng trạng thái của một người mẹ: “Đã xác định từ trước nhưng vẫn thất vọng đến tận cùng”. Đọc xong, tôi không thấy thương người mẹ ấy bằng thương đứa con của chị. Bởi trong khi cả thiên hạ biết mẹ nó thất vọng đến mức nào, chẳng mấy ai hỏi đứa trẻ ấy đang đau đến mức nào.
Người lớn hay nói: “Bố mẹ làm tất cả là vì con”. Nhưng nhiều khi phải thành thật với nhau, có những kỳ vọng là vì bố mẹ thì đúng hơn. Vì bố mẹ muốn nở mày nở mặt. Vì bố mẹ muốn chứng minh mình nuôi con giỏi. Vì bố mẹ muốn có cái để khoe với họ hàng. Và đôi khi, vì bố mẹ muốn con đi nốt những giấc mơ mà chính mình còn dang dở.
Có người cả đời chưa từng học trường chuyên nhưng nhất định con phải học trường chuyên. Chưa từng vào đại học danh tiếng nhưng nhất định con phải vào đại học danh tiếng. Chưa từng trở thành bác sĩ nhưng lại muốn con mặc áo blouse trắng. Rồi khi con không làm được, họ thất vọng.
Nhưng thật ra, thứ họ tiếc không hẳn là đứa con đang ngồi trước mặt. Thứ họ tiếc là đứa con trong tưởng tượng mà họ đã nuôi suốt mười mấy năm nay vừa biến mất.
Điều cay đắng là hiếm thấy một đứa trẻ nào viết lên Facebook rằng: “Đã xác định bố mẹ không giàu nhưng vẫn thất vọng đến tận cùng”. Hiếm thấy một đứa trẻ trách bố mẹ vì không kiếm đủ nhiều tiền để mình được làm rich kid. Cũng hiếm thấy một đứa trẻ than phiền vì bố mẹ không đủ giỏi để cho mình sinh ra ở vạch đích.
Người ta vẫn nói con không chê bố mẹ khó. Nhưng nhiều bố mẹ lại sẵn sàng chê con chưa đủ giỏi, rồi đem con đặt cạnh “con nhà người ta” để so. Nghĩ kỹ mà xem, tình yêu của con dành cho bố mẹ đôi khi rộng hơn rất nhiều so với tình yêu mà bố mẹ dành cho con.
Đau nhất của một kỳ thi không phải là thiếu vài điểm. Đau nhất là khi một đứa trẻ bắt đầu tin rằng chỉ cần học không giỏi, nó sẽ không còn xứng đáng được bố mẹ tự hào nữa. Trong khi trượt nguyện vọng một không phải là trượt cuộc đời. Trường chuyên chỉ là đường cao tốc. Mà người thành công đâu phải ai cũng đi đường cao tốc. Có người đi quốc lộ, có người đi đường làng, có người đi đường vòng. Miễn là vẫn đến nơi.
Không đỗ trường mong muốn thì còn những ngôi trường khác. Không đỗ đại học thì còn cao đẳng, trường nghề, vừa học vừa làm, học một nghề thật giỏi rồi đi thật xa. Đời người dài tám mươi năm, chẳng ai hỏi ngày xưa bạn bước vào đời bằng cửa chính hay cửa phụ. Người ta chỉ nhìn xem sau đó bạn sống tử tế, bản lĩnh và tự nuôi được mình hay không.
Điều bố mẹ nên làm lúc này là đóng điện thoại lại, mở cửa phòng con ra và nói: “Không sao cả. Đường này tắc thì mình đi đường khác”. Bởi con vừa thi trượt. Con không cần thêm một vị quan tòa. Con cần một đồng đội.
Rồi nhiều năm sau, chẳng ai còn nhớ một đứa trẻ từng được 26 điểm hay 28 điểm. Nhưng sẽ có một đứa trẻ nhớ rất lâu rằng vào ngày mình ngã đau nhất, bố mẹ đã ôm mình vào lòng hay đạp thêm một cái.
Bởi con cái không sinh ra để chữa lành những tiếc nuối của bố mẹ. Một kỳ thi trượt chỉ làm mất một nguyện vọng. Nhưng sự thất vọng của bố mẹ, đôi khi lại làm mất cả một đứa con.
P/s: Ảnh nàng thơ của tôi đang chuẩn bị vào năm ba mà giờ lại quay về vạch xuất phát. Chỉ cần con thấy vui và hạnh phúc với lựa chọn của mình, mẹ luôn ủng hộ và đồng hành.
